به دنبال تهدیدات نظامی برخی کشورها و بویژه رژیم صهیونیستی  علیه برنامه صلح آمیز هسته ای ایران، جمهوری اسلامی ایران در اقدامی احتیاطی که هدف آن تشدید مکانیزمهای ایمنی تاسیسات هسته ای و مقابله با هرگونه تهدید نظامی علیه این تاسیسات بود، از یک سال و نیم قبل اقدام به  احداث تاسيسات جديدی که در مقایسه با تاسیسات قبلی از سطح ایمنی بیشتری در مقابل تهدیدهای نظامی برخوردار بود نمود. ميزان غني‌سازي اين تاسيسات همانند تاسيسات نطنز تا پنج درصد و دارای ماهیت صرفا صلح آمیز خواهد بود  و تاكنون هيچگونه ماشين و مواد راديواكتيوي در آن وارد نشده است. سطح فعاليت ها در اين پروژه تا زمان حاضر، بيشتر ساختماني و تاسيساتي است. لازم بذکر است که طبق تعهدات ایران در مقابل آژانس نیز تا شش ماه قبل از عملیاتی شدن (تزریق گاز) اینگونه تاسیسات، هيچ ضرورتي به اعلام آغاز عملیات احداث وجود ندارد. بنابراین با توجه به زمان تکمیل پروژه که حدود یک و نیم سال تخمین زده می شود، جمهوری اسلامی ایران نیازی به اعلام این مسئله در مقطع کنونی نیز نداشت و صرفا با هدف اعتمادسازي و شفاف ‌سازي اين را بسيار زودتر از زمان مقرر اعلام كرد.

بر این اساس جمهوری اسلامی ایران احداث تاسیسات جدید را در تاریخ سي شهریور ماه سالجاری کتبا به آژانس بین المللی انرژی اتمی اعلام داشت و آژانس نیزدر تاریخ سه مهر ماه سالجاری خبر داد که ایران سایت غنی سازی در دست احداث خود را به این نهاد اظهار کرده است. "مارک ویدریکایر"، سخنگوی آژانس در بیانیه ای اظهار داشت: ایران در تاریخ سي شهریور با ارسال نامه ای به آژانس اطلاع داد که یک کارخانه آزمایشی جدید غنی سازی سوخت را در دست احداث دارد. در نامه ایران گفته شده که سقف سطح غنی سازی پنج درصد است. ایران به آژانس خبر داده که مواد هسته ای وارد این کارخانه نشده است. ایران در این نامه به آژانس اطمینان داده که اطلاعات تکمیلی بیشتر را در زمان مناسب و مقتضی ارائه می دهد. آژانس در واکنش به این نامه از ایران خواسته است که اطلاعات خاصي را در اين زمينه ارائه دهد و همچنین زمینه بازدید از این کارخانه را در سریع ترین زمان ممکن فراهم سازد.

هم زمان، آژانس بين المللي انرژي اتمي با ارسال نامه اي به كشورمان در مورخ سه مهرماه از اقدام جمهوري اسلامي ايران براي ارائه اطلاعات مربوط به اين سايت جديد قدرداني نمود. بخشي از متن اين نامه به اين شرح مي باشد: "بازگشت به نامه مورخ 21 سپتامبر 2009 شما (ايران)، تمايل دارم از جمهوري اسلامي ايران به خاطر ارائه اطلاعات فعاليت هاي مرتبط با ساخت يك كارخانه جديد نيمه صنعتي غني سازي به آژانس تشكر نمايم. به منظور تضمين اين كه اقدامات مناسب پادماني اجراء شوند، موجب قدرداني خواهد بود كه اطلاعات بيشتري در رابطه با اين تاسيسات توسط آژانس دريافت شود. آژانس همچنين از ارائه دسترسي به اين تاسيسات در اسرع وقت ممكن قدرداني مي كند. از همكاري شما متشكرم."

انتظار مي رفت اين اقدام شفاف ساز ايران كه مورد قدرداني آژانس نيز قرار گرفت، مورد استقبال كشورهاي غربي قرار گیرد. اما جالب اینکه دقیقا همزمان با اعلام اخبار تاسیسات جدید جمهوری اسلامی ایران توسط آژانس بین المللی انرژی اتمی و تقدیر این نهاد از اطلاعات اعلامی توسط ایران ( 3 مهر)، متاسفانه برخی اعضای گروه 1+5 همان مواضع سال 2003 در قبال تاسیسات غنی سازی نطنز و آب سنگین اراک را تکرار نموه و در جریان نشستهای اخیر در نیویورک اقدام به جاروجنجال سياسي و دروغ پردازی در خصوص ابعاد  تاسیسات جدید ایران نمودند.  همگان به خاطر دارند که در سال 2003 نیز همین کشورها در قالب رفتارهای دوگانه چند ساله اخیر خود در قبال ایران، با جو سازی گسترده ایران را متهم به مخفی کاری کردند. در صورتیکه ایران در مورد آن تاسیسات نیز زودتر از تعهد پادمانی خود مبادرت به اظهار آن ها به آژانس نموده بود و آژانس از وجود آنها مطلع بود.

در راستای روشنگری در مقابل این جنجال های سياسي و بي منطق، رئيس سازمان انرژي اتمي جمهوری اسلامی ایران با صدور بيانيه اي اعلام داشت: "جمهوري اسلامي ايران در راستاي حفظ و برخورداري از حقوق مسلم خود در بهره برداري صلح آميز از انرژي هسته اي، طي يك گام موفق جديد، نسبت به ايجاد كارخانه نيمه صنعتي غني سازي سوخت هسته اي ديگري اقدام نموده است. ايران اكنون با رعايت تمام جوانب از جمله پدافند غير عامل در حال ساخت اين تاسيسات مي باشد. فعاليت هاي اين تاسيسات همانند ساير تاسيسات هسته اي ايران، در چارچوب مقررات آژانس خواهد بود".

ریاست سازمان انرژي اتمي جمهوری اسلامی ایران همچنین اعلام داشت که تاسيسات جديد براي بازرسي ناظران و بازرسان آژانس در چارچوب قوانين و مقررات آژانس باز خواهد شد و اگر بازرسي ها در چارچوب مقررات باشد، ایران مشکلي با آن نخواهد داشت  و اين موضوع را با آژانس پي گيري و زمان بازرسي را اعلام خواهد داشت.

ریاست سازمان انرژي اتمي جمهوری اسلامی ایران همچنین اعلام داشت که تاسيسات جديد براي بازرسي ناظران و بازرسان آژانس در چارچوب قوانين و مقررات آژانس باز خواهد شد و اگر بازرسي ها در چارچوب مقررات باشد، ایران مشکلي با آن نخواهد داشت  و اين موضوع را با آژانس پي گيري و زمان بازرسي را اعلام خواهد داشت.

- بازرسي و نظارت و همچنين اظهار هرگونه فعاليت و احداث تاسيسات هسته اي در چارچوب موافقتنامه پادمان بين ايران و آژانس انجام مي‌شود. در همين رابطه، طبق كد 1/3 ترتيبات فرعي موافقت نامه پادمان كه ايران در سال 1976 آن را به تصويب مجلس خود نيز رسانده است، موظف است فقط 180 روز قبل از تزريق مواد هسته اي به تاسيسات هسته اي، آن را به آژانس اظهار نمايد. بر این اساس  در احداث يك تاسيسات غني سازي ميتوان تمامي كارهاي ساختماني و نصب تجهيزات و سانتريفيوژها را انجام داد و صرفا 6 ماه قبل از تزريق مواد هسته اي آن را به آژانس اظهار نمود. اين درحالي است كه همانگونه که قبلا نیز اذعان گردید در مورد تاسيسات جديد ، جمهوري اسلامي ايران تقريبا 18 ماه قبل از تکمیل پروژه و تزريق مواد هسته اي، نسبت به اعلام آن به آژانس اقدام نموده است. بنابراین اقدام جمهوري اسلامي ايران صرفا با هدف شفافيت و فراتر از تعهدات حقوقي موجود صورت گرفته است.

-  كد 1/3 ترتيبات فرعي در ساليان اخير اصلاح گرديد. بر اساس متن اصلاح شده اين كد، اظهار تاسيسات به آژانس از هنگام شروع برنامه ها براي ساخت آن ها صورت مي گيرد. جمهوري اسلامي ايران نيز در برهه اي که هنوز به برخورد منصفانه غرب با برنامه هسته ای صلح آمیز خود امیدوار بود ، همسو با برخي دیگر از اقدامات داوطلبانه و غيرالزام آور حقوقي و موقت نظير تعليق فعاليت هاي مرتبط با غني سازي و اجراي پروتكل الحاقي، كد اصلاح شده مزبور را نيز به طور موقت و داوطلبانه اجرا نمود. اما پس از ارسال موضوع هسته اي ایران  به شوراي امنيت و صدور قطعنامه هاي غيرقانوني که جز انگیزه های سیاسی پشتوانه دیگری نداشت ، تمامي اقدامات داوطلبانه خود و از جمله اجراي داوطلبانه كد اصلاحي را متوقف نمود و به كد 1/3 ترتيبات فرعي 1976 بازگشت.