سفارت جمهوري اسلامي ايران - برلين

مصاحبه مجله  ”تسوارست” آلمان با سفير جمهوري اسلامي ايران در برلين

آوريل 2010

 

 عالي‌جناب، جمهوری فدرال آلمان جزو مهم‌ترين شركاي تجاري و اقتصادي ايران محسوب مي‌شود. در رسانه‌هاي جمعي آلمان فدرال تصويري تيره از ايران ترسيم مي‌گردد ...

 شيخ عطار: ايران و آلمان از بيش از پنج قرن پيش تاكنون روابط خوب دارند. آلمان در ميان همه كشورهاي غربي تنها كشوري است كه هرگز نقش منفي در مورد ايران ايفا و بر خلاف ديگر كشورها هرگز اهداف استعماري در ايران دنبال نكرده است. اين مي‌تواند يكي از مهمترين دلايل احترام بالايي باشد كه ايرانيان براي آلماني‌ها قائلند. از نظر اقتصادي ما هميشه با هم همكاري تنگاتنگي داشته‌ايم. بسياري از شركت‌هاي آلماني در ايجاد ساختارهاي زيربنايي دولتي ايران سهيم بوده‌اند، و اين نيز يكي از دلايل وجهه خوب آلماني‌ها در ايران است. بسياري از گزارش‌هاي رسانه‌هاي جمعي – كه البته بيشتر آنها منشأ آلماني ندارند – با ايران خصومت مي‌كنند. اين نوع گزارشگري رسانه‌اي روي ذهنيت و ادراك مردم آلمان و سياست دولتمردان آلماني در مورد ايران اثر گذاشته است. اين سيماي مخدوش در مورد ايران بايد تصحيح گردد.

 

 چگونه مي‌خواهيد آن را تصحيح كنيد؟

 شيخ عطار: مطالب نادرست بسياري در مورد ايران منتشر مي‌شود. در بيشتر مواقع پيشداوري‌هايي در مورد جمهوری اسلامی ایران مطرح، منتقل و به آن دامن زده مي‌شود، بدون اينكه در مورد آن تحقيق گردد. اين بيشتر به رسانه‌هاي جمعي مربوط مي‌شود. من خودم چند سالي سردبير روزنامه بزرگ ايراني، همشهري بوده‌ام. براي ايجاد رابطه خوب بين دو ملت اهميت دارد كه رسانه‌ها واقعيات را بنويسند. همين خود مي‌تواند بسيار موثر باشد

 

 آيا به نظر شما اين هجمه رسانه‌اي عليه ايران تأثيري بر روابط تجاري و اقتصادي داشته است؟  

 شيخ عطار: اين بسيار نكته مهمي است. آلمان دومين شريك تجاري ايران است. در ميان كشورهاي اروپايي آلمان حتي مقام اول را داراست. اين نيز از صد سال پيش تاكنون به همين منوال بوده است. گرچه رسانه‌ها پيوسته در مورد تأثير سياست بر روابط تجاري خبررساني مي‌كنند، اما واقعيت با آنچه در گوش مردم مي‌دمند تفاوت دارد. در سال 2008 با وجود خبررساني منفيِ رسانه‌اي حجم مبادلات تجاري بين ايران و آلمان به ميزان 10% افزايش يافت و تازه در سال 2009 به ميزان 5% كاهش نشان داد. البته اين وضع به كاهش كلّي صادرات آلمان مربوط مي‌شود و يك مسأله مختص ايران و آلمان نيست. صادرات آلمان كلاً به دليل بحران جهاني اقتصادي 9/17% كاهش داشت. بدين ترتيب ميزان كاهش صادرات آلمان به ايران بسيار كمتر از كاهش كل صادرات آلمان به جهان بود. پس شما ملاحظه مي‌كنيد كه روابط تجاري شركت‌هاي آلماني با ايران حتي خيلي مستحكم و با ثبات هستند. به يك نكته نيز بايد توجه كنيد: كشور ايران براي بسياري از شركت‌هاي آلماني – مثلاً براي زيمنس – يك بازار قديمي و سنتي است. بديهي است كه پيوسته اين شركت‌هاي بزرگ را تحت فشار قرار مي‌دهند، اما فرض كنيم شركت‌هاي آلماني از بازار ايران خارج شوند، در اين ميان بازنده چه كسي خواهد بود؟ فكر مي‌كنيد در اين صورت شركت‌هاي مثلاً چيني، روسي يا هندي جاي آنها را نخواهند گرفت؟ من مي‌خواهم بگويم كه ايران البته گرچه از اينگونه تحول منفي در روابط خود با آلمان متأسف خواهد شد، اما در اين ميان فقط شركت‌هاي آلماني و كاركنان آنها هستند كه بازنده و زيان‌ديده خواهند بود كه مجبورند از بازاري مهم و قابل اعتماد خارج شوند. پس در اين مورد نيز مي‌بينيم كه واقعيت با آنچه رسانه‌ها با هجمه خود عليه ايران و شركت‌هاي آلماني‌اي كه با ايران كار مي‌كنند منتشر مي‌نمايند تفاوت دارد

 

 پس به نظر شما شركت‌هاي آلماني علاقه وافري به تسليم شدن در برابر اين هجمه‌ها ندارند؟

 شيخ عطار: دقيقاً همين‌طور است. معامله معامله است و روابط تجاري مبتني بر منافع طرفين معامله است. شركت‌هاي آلماني علاقه‌مند به داشتن روابط خوب با ايران هستند و ايران نيز متقابلاً از همكاري اعتمادآميز و طولاني با شركت‌هاي آلماني خوشحال مي‌شود

 

 در گذشته ايران به آلمان پيشنهاد قرارداد تحويل گاز داده بود ...

 شيخ عطار: همان‌طور كه مي‌دانيد جمهوری فدرال آلمان بسيار وابسته به گاز روسيه است. از اين رو كاملاً عادي است كه شركت‌هاي آلماني فعال در حوزه انرژي به اين فكر بيافتند كه به منظور كاهش وابستگي يكجانبه خود گاز مورد نياز را از كشورهاي ديگر نيز تأمين كنند. ايران داراي دومين ذخاير گازي جهان است. هيچ كس – حتي اقتصاد آلمان - نيز نمي‌تواند منكر اين واقعيت باشد. پس اين كاملاً عادي است كه شركت‌هاي آلماني در پروژه‌هاي استخراج گاز طبيعي ايران سرمايه‌گذاري كنند و در مورد تحويل گاز با ايران قرارداد ببندند. اين‌ها همه واقعياتي است كه حتي با هجمه‌هاي سياسي نيز نمي‌توان آنها را پاك كرد

 

 با وجود اين فشار سياسي بر شركت‌هاي آلماني در حال افزايش است ...

 شيخ عطار: در اينجا نيز بايد گفت كه اين يك مسأله سياسي است، اما اقتصاد بر پايه «قانون منافع» عمل مي‌كند. در صورتي كه اقتصاد آلمان در مقابل فشار گروه‌هاي لابي كمر خم كند، ايران را به عنوان يك حوزه تجاري مهم از دست خواهد داد. ايران نيز گاز طبيعي خود را به جاي ديگري خواهد فروخت، كه متقاضيان فراواني هم دارد: در آسيا يك بازار عظيم وجود دارد، پس در اين مورد نيز مي‌توان به آساني به اين سئوال پاسخ داد كه چه كسي در نهايت ضرر خواهد كرد

 

 در اين هفته‌هاي اخير دوباره صحبت‌هاي زيادي در مورد يك جنگ احتمالي عليه ايران شده است. گفته مي‌شود كه ايران رفتاري تهاجمي در مقابل اسرائيل دارد، و اسرائيل دير يا زود حمله «پيشگيرانه» انجام خواهد داد ...

 شيخ عطار: من با اين نظر مخالفم. ايران رفتار تهاجمي ندارد. البته ايران در صورت مورد تهاجم‌قرارگرفتن از خود دفاع خواهد كرد. بايد به اين مسأله نگاهي دقيقتر داشته باشيم، تا دريابيم چه كسي واقعاً رفتار تهاجمي دارد. اين اسرائيل است كه بر خلاف ايران رفتار تهاجمي دارد. اسرائيل برخلاف حقوق بين‌المللي سرزمين‌هايي را اشغال كرده است و به فلسطينيان ظلم مي‌كند. اسرائيل 200 كلاهك هسته‌اي و سيستم‌هاي حمل‌كننده مدرن در اختيار دارد، ضمن اينكه هرگز قرارداد عدم اشاعه را امضا نكرده است. ايران در طول دويست سال گذشته هرگز جنگي را آغاز نكرده و هرگز هم به دنبال اهداف امپرياليستي نبوده است

 

 بحث سلاح اتمي به ميان آمد: به ايران اتهام مي‌زنند كه در حال ساخت بمب اتمي است. آيا شما اين اتهام را رد مي‌كنيد؟

 شيخ عطار: گرچه پيوسته اين اتهام منتشر مي‌شود، اما تا به امروز هيچ سندي دال بر اين ادعا ارائه نشده است. ايران روي استفاده غيرنظامي از انرژي هسته‌اي تحقيق مي‌كند. هر كشور مستقلي بايد اجازه اين كار را داشته باشد. آژانس بين‌المللي انرژي اتمي تأييد نمود كه ايران برنامه توليد سلاح هسته‌اي ندارد. اما كلّ اين بحث بسيار عجيب و غريب است، چون اسرائيل در منطقه ما يك قدرت نظامي است كه داراي پتانسيل نابودكننده و تخريب اتمي مي‌باشد. چرا هيچكس از اسرائيل انتقاد نمي‌كند؟

 

 اگر اسرائيل به ايران حمله نظامي كند ...

 شيخ عطار: ... در اين صورت من به شما اطمينان مي‌دهم كه مهاجم پشيمان خواهد شد. ولي من تصور نمي‌كنم كه اسرائيل نقشه حمله به تهران داشته باشد. فقط كافي است نگاهي به دو جنگ اخير اسرائيل بياندازيد: در تابستان سال 2006 اسرائيل مجبور شد پس از 33 روز جنگ با حزب‌الله لبنان تن به شكست بدهد. در جنگ 2009/2008 غزه اسرائيل پس از 22 روز مجبور به عقب‌نشيني از نواره غزه شد، بدون اينكه موفق به ضربه‌زدن به حماس شده باشد. اما شما نمي‌توانيد حزب‌الله و حماس را با ارتش ايران مقايسه كنيد، كه بسيار قويتر از اين دو گروه شبه نظامي است. پس شروع جنگ توسط اسرائيل عليه ايران يك حماقت است، و يك خودكشي

 

 خوانندگان آلماني علاقه دارند بدانند كه آيا رئيس جمهور ايران آقاي محمود احمدي‌نژاد واقعاً گفته است كه مي‌خواهد «اسرائيل را از نقشه دنيا محو كند»؟

 شيخ عطار: اين يك اشتباه ترجمه‌ است، كه رسانه‌هاي جمعي با ميل آن را كماكان منتشر مي‌كنند. رئيس جمهور ايران در واقع گفته است كه رژيم اشغالگر اسرائيل كه بر مبناي ظلم به انسان‌ها بنا شده، بر اساس يك سنت تاريخي اگر به اين روش ادامه دهيد نمي‌تواند ادامه حيات يابد. آن وقت آژانس‌هاي خبري غربي اين مفهوم را با يك ترجمه غلط منتشر كردند

 

 ايشان مشخصاً منظورشان از اين خواسته چيست؟

 شيخ عطار: منظور رئيس جمهور ايران اين است كه يك رژيم نامشروع مانند رژيم اسرائيل نمي‌تواند ادامه حيات بدهد. سرنوشت چنين رژيم‌هايي اين است كه روزي از بين مي‌روند. در اينجا صحبت از يك رژيم سياسي است، نه ساكنان قديمي اسرائيل كه نقشي در اين ظلم‌ها نداشته‌اند. اما نكته مهم تر اين است: ما اعتقاد داريم كه براي مسأله فلسطين يك راه حل عقلاني و مسالمت آميز وجود دارد

 

 اين راه حل به چه شكل است؟

 شيخ عطار: كاملاً ساده: راه حل، راه حل دموكراتيك است. ما خواهان برگزاري يك رفراندوم هستيم. همه ساكنان واقعي يهودي، مسيحي و مسلمان بايد اجازه داشته باشند با برخورداري از حقوق مساوي در مورد نظام حكومتي دلخواه‌شان رأي بدهند و تصميم بگيرند. و البته اين نظام بايد به هر سه دين حاضر در اين سرزمين احترام بگذارد. هيچ كس نبايد به خاطر اعتقادات يا اصليت خود مورد تبعيض قرار گيرد – بر خلاف آنچه امروز در اين منطقه صورت مي‌گيرد

 

 عالي‌جناب، از شما به خاطر شركت در اين گفتگو متشكرم.